Ku të Punosh në Sigurinë Kibernetike në Kosovë

01: Pse Punët në Siguri Kibernetike janë Kudo

Qëllimi i Kapitullit:
T’u tregojë lexuesve se siguria kibernetike nuk është vetëm “një karrierë” - por qindra role të shpërndara në qeveri, banka, kompani teknologjie, OJQ, madje edhe në spitale ose aeroporte.
Siguria kibernetike po rritet me shpejtësi. Çdo organizatë që përdor kompjuterë, rrjete apo të dhëna (pra, pothuajse të gjitha) ka nevojë për mbrojtje. Kjo do të thotë që vendet e punës po hapen në gjithë Kosovën - në qeveri, banka, telekom, startupe dhe infrastrukturë kritike.
Nëse i fiton aftësitë, kërkesa për to tashmë të pret.

02: Karriera në Sektorin Publik

Qeveria e Kosovës po ndërton institucione të forta në fushën e sigurisë kibernetike. Të punosh këtu do të thotë të mbrosh gjithë vendin.

1. Agjencia për Siguri Kibernetike (ASK)

  • Institucioni kryesor për mbrojtjen kibernetike në Kosovë.
  • Monitoron, koordinon dhe reagon ndaj kërcënimeve në shkallë vendi.
  • Mban regjistrin zyrtar të incidenteve kibernetike.
  • Punë: analistë kibernetikë, specialistë politikash, përgjegjës për incidente.

2. State Council fKëshilli Shtetëror për Siguri Kibernetike (KSHSK) or Cybersecurity (KSHSK)

  • Organ këshillues që bashkon qeverinë, biznesin, organet e rendit dhe akademinë.
  • Fokus: strategjia kombëtare, bashkëpunimi dhe vendimet në nivel të lartë.
  • Punë: ekspertë që kontribuojnë në analiza, hulumtime dhe zhvillim politikash.

3. KOS-CERT (Ekipi i Reagimit Emergjent për Kompjuterë)

  • Kosovo’s official national CERT under the telecom regulator (RAEC).
  • Zbulon sulme, koordinon reagimin, mbështet hetimet, trajnon institucionet.
  • Punon me partnerë ndërkombëtarë si ENISA.
  • Punë: specialistë kibernetikë, hulumtues kërcënimesh, inxhinierë rrjeti
  • Hyrje e mirë: praktika dhe pozita si analist i ri.

4. CSIRT-et Sektoriale Kombëtare

  • Ekipe të krijuara për sektorët kritikë (energji, shëndetësi, transport, telekom).
  • Çdo sektor ndërton ekipin e vet për t’u mbrojtur nga incidentet kibernetike.
  • Punë: analistë të fokusuar në rreziqe sektoriale (p.sh. rrjeti elektrik, IT i spitaleve).

5. CSIRT-et e Operatorëve të Shërbimeve Thelbësore

  • Çdo operator i shërbimeve kritike (si energjia elektrike, uji, apo transporti) duhet të ketë një CSIRT ose së paku një zyrtar kibernetik.
  • Punë: inxhinierë sigurie sistemi, përgjegjës për incidente në shërbimet jetike.

6. CSIRT-et e Ofruesve të Shërbimeve Digjitale (DSP)

  • Mbrojnë shërbimet online si platformat cloud, rrjetet sociale apo e-commerce.
  • Punë: oficerë të sigurisë kibernetike që monitorojnë funksionimin, mbrojtjen e të dhënave dhe përputhshmërinë me standardet.

03:  Karriera në Sektorin Financiar

Bankat janë objektiva kryesore për hakerët - që do të thotë edhe punëdhënës të mëdhenj për profesionistët e sigurisë kibernetike.

Banka Qendrore e Kosovës (BQK)

  • Vendos rregullat për mbrojtjen kibernetike në sektorin financiar.
  • Punëson specialistë për të mbikëqyrur përputhshmërinë dhe menaxhimin e rrezikut.

Bankat Komerciale (shembuj):

  • Raiffeisen Bank
  • BKT
  • ProCredit Bank
  • Banka Ekonomike
  • Banka për Biznes
  • Ziraat Bank
  • PriBank
  • IS Bank

Rolet përfshijnë:

  • CISO (Drejtori i Sigurisë së Informacionit)
  • Menaxher i Sigurisë së IT-së
  • SOC Analyst (Analist në Qendrën e Operacioneve të Sigurisë)
  • Oficer i Forenzikës Digjitale

Raiffeisen Bank – Komuniteti Tech4Tech

  • I fokusuar në inovacion dhe zhvillim.
  • Ekipi i sigurisë kibernetike mbron sistemet bankare dhe bashkëpunon me IT & Komunikimin.
  • Ofron praktika dhe hapësira mësimi për studentët e interesuar në siguri kibernetike.

Institucionet Mikrofinanciare (shembuj):

  • KEP Trust, FINCA, KosInvest, Grameen Trust, Rural Finance Kosovo, ACP.
  • Këta aktorë më të vegjël gjithashtu kanë nevojë për mbrojtje kibernetike, sidomos për bankingun mobil dhe të dhënat e klientëve.

04: Sektori Privat & Konsulence

Sektori privat është fusha më e larmishme për karrierat në siguri kibernetike. Nga telekomet e mëdha deri te startup-et, çdo kompani që menaxhon të dhëna të ndjeshme ka nevojë për ekspertë.

Kompani të Telekomunikacionit

  • IPKO dhe Artmotion menaxhojnë rrjete të mëdha për miliona përdorues.
  • Punë: mbrojtës rrjetesh, analistë SOC, testues penetrimi.
  • IPKO gjithashtu organizon Konferencën e Sigurisë Kibernetike - mundësi e shkëlqyer për rrjetëzim.

Firma të Sigurisë Kibernetike

  • Arcus Security – Siguri ofensive, pentesting, red teaming, cloud, inxhinieri sociale.
  • Pretera – Testim penetrimi në rrjete dhe aplikacione, red teaming.
  • CISTCK LLC – Pen testing, auditime, inteligjencë mbi kërcënimet.
  • Sentry Security – Pentesting, siguri e menaxhuar.
  • Void International – Shërbime të menaxhuara IT + siguri kibernetike.
  • Interandria Rrjetëzim, IT, siguri kibernetike me role për fillestarë.
  • Quipu – Konsulencë IT për banka (me zyrë në Kosovë).
  • XY Cyber – Sisteme të avancuara të sigurisë kibernetike + AI.

Kompani të Softuerit & Teknologjisë

  • KODE Labs – Platforma për ndërtesa inteligjente.
  • Starlabs – Outsourcing, zhvillim, shërbime IT.
  • BBros – Shërbime AI + siguri kibernetike.
  • Sentry Security – Zgjidhje të personalizuara web/softuerike.
  • Kutia – Zgjidhje të personalizuara web/softuerike.
  • LinkPlus IT – Softuer për ndërmarrje, QA, projekte në aviacion/automotiv.
  • Tenton – Zhvillim web/aplikacione/softueri.
  • Sogody – E-commerce, platforma AI.
  • xValue – Shkencë të dhënash + zgjidhje softuerike.
Pse ka rëndësi: Në kompanitë e teknologjisë, rolet e sigurisë kibernetike kombinohen me zhvillimin e softuerit, QA dhe sigurinë në cloud. Nëse je i/e interesuar në kodim, ky sektor është i përkryer.

05:  OJQ-të & Shoqëria Civile

Jo të gjitha punët në siguri kibernetike janë në korporata. OJQ-të në Kosovë gjithashtu punësojnë profesionistë të sigurisë kibernetike për të punuar në vetëdijësim, hulumtime dhe avokim.
  • Women4Cyber Kosovo – Pjesë e nismës evropiane për fuqizimin e grave në siguri kibernetike.
  • Albanian Cyber Association (ACA) – E fokusuar në të drejtat digjitale, inovacion dhe vetëdijësim.
  • Sense Cyber Research Center – Punon në fushën e rregullimit, privatësisë, pronësisë intelektuale dhe krimit kibernetik.
  • KCSS (Kosovar Centre for Security Studies) – Hulumton kërcënimet kibernetike, dezinformimin dhe politikat.

Punët këtu shpesh përfshijnë:

  • Trajnerë të sigurisë kibernetike
  • Hulumtues politikash
  • Projektues të fushatave të vetëdijësimit
  • Mbrojtës të të drejtave digjitale

06:  Infrastruktura Kritike

Infrastruktura kritike = shtylla kurrizore e vendit. Mbrojtja e saj është mision i sigurisë kombëtare.

Energjia

  • KEK (Korporata Energjetike e Kosovës)
  • KOSTT (Operatori i Transmetimit)
  • KEDS/KESCO (Distribuimi & Furnizimi)

Transporti

  • Aeroporti Ndërkombëtar i Prishtinës
  • Trainkos (hekurudha)
  • Autoritetet rrugore/transportuese

Shëndetësia

  • Qendra Klinike Universitare e Kosovës (QKUK)
  • Instituti Kombëtar i Shëndetësisë Publike
  • Spitale/klinika private

Uji

  • Kompanitë Rajonale të Ujësjellësit (p.sh., Prishtina, Hidrodrini)
  • Ndërmarrjet komunale për menaxhimin e kanalizimeve

Infrastruktura Digjitale

  • IPKO, Vala, ArtMotion (telekom)

Administrata Publike

  • Ministritë, komunat, Kuvendi

Prodhimi & Distribuimi i Ushqimit

  • Fabrikat si Devolli ose Pestova
  • Distributor dhe depo të mëdha

Punët në infrastrukturën kritike shpesh përfshijnë:

  • Sigurimin e sistemeve SCADA/industriale
  • Monitorimin e rrjeteve për sulme
  • Reagim ndaj incidenteve në shërbime jetike

07: Your Cyber Career Map

Ja pamja e përgjithshme e vendeve ku mund të punosh në Kosovë:
  • Qeveria – Mbronë vendin
  • Bankat – Mbronë paratë dhe besimin.
  • Kompanitë Private – Ndërton dhe siguron teknologjinë.
  • OJQ-të – Avokon dhe edukon
  • Infrastruktura Kritike – Mbanë shoqërinë në funksion.
Siguria kibernetike nuk është një rrugë e vetme. Është një ekosistem. Dhe Kosova po e ndërton atë me shpejtësi.

Get your guidebook now!